Dlaczego ta sama zmiana daje dwie różne liczby
Bo UE i OSHA liczą te same pomiary według innej arytmetyki.
UE stosuje współczynnik wymiany 3 dB — równoważny energetycznie LEX,8h, który artykuł 2 dyrektywy definiuje przez odesłanie do ISO 1999:1990. OSHA 1910.95 stosuje 5 dB i metodę procentowej dozy dziennej.
Zwykła zmiana potrafi się przez to rozjechać o 3,6 dB. Dla polskich firm ma to podwójne znaczenie: przy pracach dla klientów niemieckich i w grupach kapitałowych z USA standard grupy bywa czymś innym niż to, z czego rozliczy nas inspektor.
01Dwa współczynniki wymiany, dwa założenia
Współczynnik wymiany mówi, ile dodatkowego poziomu „kupuje“ o połowę krótszy czas.
Zgodnie z regułą 3 dB w UE podwojenie energii akustycznej to 3 dB. Skracając czas o połowę, poziom może wzrosnąć o 3 dB bez zmiany ekspozycji dobowej. Wynika to wprost z traktowania równej energii jako równego ryzyka — czyli z założenia ISO 1999.
Reguła 5 dB według OSHA łagodniej ocenia krótkie, głośne zdarzenia: przy każdym skróceniu czasu o połowę poziom może wzrosnąć o 5 dB. Wynik wyraża się jako procent dopuszczalnej dozy dobowej i dopiero potem przelicza na średnią ważoną w czasie.
Żadna z metod nie liczy błędnie. Przyjmują jedynie różne założenia o tym, jak hałas przerywany uszkadza słuch. Nie są wymienne.
02Jedna zmiana, policzona na dwa sposoby
Pracownik utrzymania ruchu: 1 godzina przy 100 dB(A) przy szlifierce, potem 7 godzin przy 80 dB(A) w warsztacie. Zwyczajny dzień.
| EU · ISO 1999 | OSHA 1910.95 | |
|---|---|---|
| Współczynnik wymiany | 3 dB | 5 dB |
| Metoda | Równoważny energetycznie LEX,8h | Doza procentowa, potem TWA |
| Wynik | 91.3 dB(A) | 87.6 dB(A)71,9 % dozy |
| Wobec własnych wartości | Powyżej NDN wynoszącego 85 dB | Poniżej PEL 90 dB(A); powyżej progu 85 dB(A) |
Obliczone odpowiednio wzorem równoważnym energetycznie oraz metodą dozy C/T według OSHA. Wynik unijny można odtworzyć w bezpłatnym kalkulatorze na tej stronie.
Te same osiem godzin. Różnica 3,6 dB, wynikająca wyłącznie ze współczynnika wymiany. W Polsce ta zmiana przekracza NDN, zanim w ogóle uwzględnimy ochronniki. W Stanach nie jest przekroczeniem PEL.
Dlatego „jesteśmy zgodni z przepisami“ to zdanie niedokończone. Zgodni z którymi i policzone jak?
03Pułap, z którym porównujesz, też się różni
Współczynnik wymiany to dopiero połowa sprawy. Wartość, z którą porównuje się wynik, również nie jest wszędzie taka sama. Dwa zakłady tej samej grupy, z identycznymi pomiarami, mogą zapisać różne wnioski.
Prostszy przypadek: stałe 86 dB(A) przez pełną ośmiogodzinną zmianę. Tutaj obie metody dają tę samą liczbę, bo nie ma nic przerywanego, o co współczynnik wymiany mógłby zaczepić. Oceny i tak się rozchodzą.
| Porządek prawny | Własne wartości | Ocena przy stałych 86 dB(A) |
|---|---|---|
| PolskaDz.U. 2018 poz. 1286 | 80 próg działania · 85 NDN | Osiąga lub przekracza NDN — przekroczenie |
| Dyrektywa UE2003/10/WE | 85 górna wartość · 87 wartość graniczna | Powyżej wartości górnej; poniżej wartości granicznej |
| NiemcyLärmVibrationsArbSchV | 85 Auslösewert · 85 pułap | Powyżej wartości górnej; pułap bada się z ochronnikami |
| LitwaA1-103/V-265 | 85 viršutinė · 87 ribinė | Powyżej wartości górnej; poniżej granicznej |
| OSHA1910.95 | 85 próg działania · 90 PEL | 57 % dozy. Powyżej progu; poniżej PEL |
Stałe 86 dB(A) przez osiem godzin, w każdej kolumnie oceniane bez ochronników słuchu. W Polsce to już przekroczenie, na Litwie — dopiero powstanie obowiązków.
04Co to znaczy dla kalkulatora
Halo HSE i bezpłatny kalkulator na tej stronie obliczają równoważny energetycznie LEX,8h. Wybór OSHA zmienia wyłącznie to, z jakimi wartościami porównywany jest wynik. Nie zmienia arytmetyki pod spodem. Żaden z produktów nie wykonuje obliczenia dozy według reguły 5 dB.
Jest to napisane w aplikacji na ekranie, obok przełącznika. Alternatywą byłaby liczba, która wygląda jak wynik OSHA, a nim nie jest. Jeśli potrzebujesz prawdziwej dozy OSHA, potrzebujesz narzędzia liczącego udziały C/T — wolimy to powiedzieć, niż podać niewłaściwą wielkość.
Oblicz dobową ekspozycję w przeglądarce albo pobierz Halo HSE na iOS.
05Źródła
- Rozporządzenie MGiP z dnia 5 sierpnia 2005 r., Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318 Progi działania oraz obowiązki pracodawcy; § 9 ust. 1 o narażeniu indywidualnym. isap.sejm.gov.pl
- Dyrektywa 2003/10/WE, artykuły 2 i 3 Definicja LEX,8h przez odesłanie do ISO 1999:1990 oraz wartości graniczne i progi. eur-lex.europa.eu
- OSHA 29 CFR 1910.95, Table G-16 i Appendix A PEL 90 dB(A), próg działania 85 dB(A) przy 50 % dozy oraz metoda dozy C/T. osha.gov
- Lärm- und Vibrations-Arbeitsschutzverordnung, § 6 i § 8 Wartości niemieckie, istotne przy delegowaniu pracowników. gesetze-im-internet.de
- Darbuotojų apsaugos nuo triukšmo keliamos rizikos nuostatai, A1-103/V-265 Wartości litewskie, dla porównania. e-seimas.lrs.lt
ISO 1999 jest wskazana, a nie odtwarzana. Ten poradnik jest przeznaczony dla osób kompetentnych i nie stanowi porady prawnej. Jeśli coś tu jest błędne, napisz do nas — sprostowania publikujemy z datą.